Sunay Akın'dan Çeşme'de Ezber Bozan Cumhuriyet Dersi

Alaçatı'nın yanı başındaki Ilıca, geçtiğimiz günlerde tarihi bir etkinliğe ev sahipliği yaptı. Şair, yazar ve müzeci Sunay Akın, Çeşme Belediyesi tarafından Ilıca Taş İskele'de düzenlenen "Cumhuriyet Yolunda" söyleşisinde, Gazi Mustafa Kemal Atatürk’ün Ilıca’ya gelişinin 100. Yıl dönümü anısına, Cumhuriyet'in sanılandan çok daha eski temellere dayandığını çarpıcı bir dille anlattı.

Sunay Akın'dan Ezber Bozan Cumhuriyet Analizi

"Cumhuriyet Yolunda" başlıklı söyleşi, yoğun katılımla gerçekleşirken, Sunay Akın dinleyicilere adeta bir tarih dersi verdi. Yaklaşık bir saat süren konuşmasında Akın, Osmanlı’nın son döneminden Türkiye Cumhuriyeti’nin kuruluşuna uzanan aydınlanma sürecini, tarihi belgeler, fotoğraflar ve insan hikâyeleri eşliğinde aktardı. Akın'ın vurguladığı en önemli nokta, Cumhuriyet'in yalnızca 29 Ekim 1923’te ilan edilen bir yönetim biçimi olmadığı, aksine yüzyıllar boyunca bilim, eğitim, insan hakları ve özgürlük mücadelesi veren aydınların ortak emeğiyle inşa edildiğiydi.

Akın, konuşmasının başında adeta bir manifestoydu: "Bir taşı delen suyun gücü değil, damlaların sürekliliğidir. Gazi Mustafa Kemal Atatürk en büyük damladır. O taşı delen damladır ama kendinden önce gelen damlalar olmasaydı bunu başaramazdı." Bu sözler, Cumhuriyet'in köklü bir geçmişe sahip olduğunun altını çizdi.

Gülhane Hatt-ı Hümayunu'ndan Hasan Tahsin'e Cumhuriyet'in Öncüleri

Modern Türkiye'nin temellerinin sanıldığından çok daha önce atıldığını belirten Akın, 1839 tarihli Gülhane Hatt-ı Hümayunu ile insan ve insan hakları kavramlarının hukuki metinlerde yer almaya başladığını aktardı. Şinasi’nin Mustafa Reşit Paşa için yazdığı kasidede geçen "cumhurbaşkanı" ifadesine dikkat çekerek, bu kavramların ne kadar erken dönemde dillendirildiğini ortaya koydu. Mecmua-i Fünun, Mümeyyiz, Mehmet Münif ve Selim Sabit Efendi gibi isimler üzerinden eğitim ve bilim tarihimizdeki önemli dönüm noktalarını anlatan Akın, Cumhuriyet devrimlerinin dışarıdan alınmış fikirler olmadığını, bu toprakların yetiştirdiği aydınların birikimiyle şekillendiğini vurguladı.

Söyleşinin en dikkat çekici bölümlerinden biri ise Gazeteci Hasan Tahsin anlatısıydı. Akın, İzmir’in işgaline karşı ilk kurşunu sıkan Hasan Tahsin’in gerçek adının Osman Nevres olduğunu hatırlatarak, onun sadece bir gazeteci değil; insan haklarını, kadın haklarını ve eğitimde fırsat eşitliğini savunan güçlü bir fikir insanı olduğunu belirtti. 13 Kasım 1918’de İstanbul’un işgali ve "Kemalist" sözcüğünün Milli Mücadele saflarında yer alanlar için nasıl kullanıldığı da Akın'ın ele aldığı konular arasındaydı. Nazım Hikmet’in Milli Mücadele’ye katılış öyküsü de dinleyicilerle paylaşıldı.

"Türkiye Cumhuriyeti’nin Temeli Kültürdür"

Söyleşinin sonunda Mustafa Kemal Atatürk’ün "Türkiye Cumhuriyeti’nin temeli kültürdür" sözünü hatırlatan Sunay Akın, kültürün, ortak hafızanın ve insan sevgisinin toplumları ayakta tutan en güçlü değerler olduğunu vurguladı. Program, Çeşme Belediye Başkanı Lal Denizli'nin, Atatürk’ün Ilıca’ya gelişinin 100. Yılı anısına Sunay Akın adına bağışlanan sakız fidanı sertifikasını takdim etmesi ve teşekkürleriyle sona erdi. Bu etkinlik, Alaçatı ve çevresinde yaşayanlar için Cumhuriyet'in derin anlamını bir kez daha düşünme fırsatı sundu.