Alaçatı'nın Dönüşümü Kitap Günleri'nde Masaya Yatırıldı

Alaçatı Kitap Günleri kapsamında düzenlenen "Yerel Yazar Söyleşileri" etkinliğinde, sosyolog Engin Önen, "Öyküleriyle Alaçatı’nın Dönüşümü" başlıklı bir söyleşi gerçekleştirdi. Yaahane Art'taki etkinlikte Önen, Alaçatı'nın tarihsel süreçteki sosyolojik değişimlerini ve kültürel belleğini ele aldı.

Alaçatı'nın Kesintili Tarihi ve İsim Değişiklikleri

Engin Önen, Alaçatı'nın tarih boyunca sadece isim değiştirmediğini, aynı zamanda farklı toplulukların yaşadığı ve defalarca nüfus değişimi geçirdiği "kesintili bir tarihe" sahip olduğunu vurguladı. Önen, tarihsel süreçte Alacaat, Alasata ve Alaçatı isimlerinin kullanıldığını ve bu üç dönemin bölgenin sosyal yapısındaki büyük değişimleri temsil ettiğini belirtti.

Aydınoğulları döneminde Türkmen topluluklarının yerleştiği "Alacaat" evresinden, 19. Yüzyılda bağcılığın gelişmesiyle Rum nüfusun yoğunlaştığı "Alasata" dönemine ve mübadele sonrası Balkan muhacirlerinin yerleştiği bugünkü Alaçatı'ya uzanan dönüşüm, detaylı örneklerle aktarıldı.

Alaçatı'nın Ekonomik ve Sosyal Dönüşümü

Söyleşide, Alaçatı’nın bataklık bir alandan üzüm üretimi ve bağcılıkla öne çıkan zengin bir ticaret merkezine dönüşme hikâyesi de ele alındı. Hacı Memiş’in adalardan getirdiği Rum nüfusun bölgedeki ekonomik ve sosyal yapının değişiminde etkili olduğunu anlatan Önen, Alaçatı’nın bir dönem “üzümü ve papazı bol” bir kasaba olarak anıldığını ifade etti. Bu durum, Alaçatı'nın o dönemki canlı ve renkli sosyal hayatına işaret ediyor.

Pazaryeri Camii'nin İlginç Hikayesi

Önen ayrıca, bugün Pazaryeri Camii olarak kullanılan eski kilisenin yapım sürecine dair dikkat çekici bir hikâyeyi de paylaştı. Osmanlı dönemindeki imar kurallarını aşmak isteyen bir kaptanın, mühürlü ölçü iplerini ustalıkla uzatarak yapının planlanandan daha büyük inşa edilmesini sağladığını anlattı.

Mübadele ve Balkan Muhacirlerinin Uyum Süreci

Mübadele dönemine ilişkin insan hikâyelerine de değinen Önen, Balkanlar’dan gelen muhacirlerin bölgeye uyum sağlama sürecinde büyük zorluklar yaşadığını söyledi. Rumlardan kalan evlere yerleşen göçmenlerin, evlerde buldukları kıyafetleri kullanmak zorunda kaldığını anlatan Önen’in paylaştığı anekdotlar salonda ilgiyle dinlendi. Bu anekdotlar, mübadelenin insanlar üzerindeki derin etkilerini gözler önüne serdi.

Alaçatı'nın Turizmle Birlikte Değişen Yüzü

Önen, Alaçatı’nın turizme açılma süreci, kozmopolit kimliği ve Ege kültürüyle şekillenen dönüşümüne ilişkin değerlendirmelerde de bulundu. Bölgedeki göç hareketlerinin ve mübadele sürecinin Alaçatı’nın sosyal yapısını belirleyen en önemli unsurlar arasında yer aldığını ifade etti. Alaçatı'nın turizmle birlikte kazandığı popülarite, bölgenin sosyokültürel yapısında da önemli değişikliklere yol açtı.

Kent Belleğinin Korunması Gerekliliği

Söyleşinin son bölümünde Alaçatı’nın günümüzde yaşadığı dönüşümü değerlendiren Önen, kamusal alanların giderek ticarileştiğini belirterek kent belleğinin korunması gerektiğine dikkat çekti. Eski belediye binasının bir “Mübadele ve Anı Evi” olarak değerlendirilmesi gerektiğini savunan Önen, plansız dönüşümün yerel kimliği zayıflattığını ifade etti. Alaçatı'nın özgün kimliğinin korunması, gelecek nesillere aktarılması açısından büyük önem taşıyor.

Söyleşi toplu hatıra fotoğrafı ile son buldu. Yerel Yazar Söyleşileri kapsamında ayrıca Gökçen Adar “Yaşamımızda İlklerin Önemi”, Ömer Önal “Alaçatı’da Kitapçı Olmak” ve Nurdan Aladağ ise “Her Kitap Bir İnsan ve Bir Dünyadır” başlıklı söyleşileriyle okurlarla buluştu.