Sosyolog Engin Önen, Çeşme ilçesinin Çeşmeköy bölgesinde bulunan ve 1000 yıllık geçmişe sahip olduğu belirtilen tarihi Merdivenli Kuyu'nun koruma altına alınması ve restore edilmesi için yetkililere çağrıda bulundu.
Çakabey Anıtı'nın ardından bölgedeki tarihi Merdivenli Kuyu'da incelemelerde bulunan Engin Önen, buradaki taşlı yolun Bizans döneminden bu yana kullanılan eski Çeşme-İzmir yolu olduğunu belirtti. Bölgenin yüzyıllar boyunca at arabalarının durduğu, insanların mola verdiği ve konakladığı önemli bir nokta olduğunu vurgulayan Önen, "Burası Seyahatname'de de geçiyor. Evliya Çelebi buradan 'Merdivenli Kuyu' diye söz ediyor. Burada mola verdiğini, ardından Karaburun ve Çeşme'ye devam ettiğini anlatıyor. Yüzyıllar öncesinde insanların at arabalarıyla durduğu, atlarını suladığı ve dinlendiği bir yer burası. Cumhuriyet sonrasında kır kahvesi, otobüslerin mola yeri ve mandıra olarak kullanıldı. Şimdi ise uzun zamandır atıl vaziyette bekliyor." dedi.
Atatürk'ün Çeşme ziyaretindeki tarihi anlar
Merdivenli Kuyu'nun Cumhuriyet tarihi açısından simgesel bir değeri olduğunu ifade eden Engin Önen, Mustafa Kemal Atatürk'ün 30 Haziran 1926 tarihinde gerçekleştirdiği ilk Çeşme ziyareti sırasında burada köylüler tarafından karşılandığını aktardı. Köylülerin yolun iki tarafına dizilerek Atatürk'ü karşıladığı o anlardaki diyaloglara dikkat çeken Önen, Atatürk'ün kadınlara "Hanımefendiler", erkeklere ise "Beyefendiler" diye hitap ederek "Gazanız mübarek olsun" dediğini belirtti. Önen, bu durumun Cumhuriyet'in getirdiği medeniyet anlayışının bir göstergesi olduğunu söyledi.
Ziyaret sırasında köylülerin Sakız Adası ve diğer adalarla ilgili sorularına Atatürk'ün verdiği yanıtları da paylaşan Önen, "Ömrü cephelerde geçmiş bir insan, çok kan aktığını söylüyor. Bu sözler, Millî Mücadele'nin ardından verilen önemli bir barış mesajıdır." değerlendirmesinde bulundu.
Bölgenin arkeolojik değeri ve restorasyon talebi
Merdivenli Kuyu çevresinin sadece yakın tarih değil, antik dönem açısından da büyük önem taşıdığını kaydeden Engin Önen; Bizans dönemine ait mezarlar, eski yollar, kale kalıntıları ve İyon kentlerinden bu yana kullanılan ticaret yollarıyla bağlantılı yerleşim izleri bulunduğunu belirtti. Daha önce muhtarlığın mülkiyetinde olan ancak yasal düzenlemeyle belediyeye geçen alanın bir an önce değerlendirilmesi gerektiğini söyleyen Önen, şu çağrıda bulundu:
"Yıllardır buranın koruma altına alınması için uğraşıyoruz. Restore edilmesi ve çevre düzenlemesinin yapılması gerekiyor. Yerel yönetimlerin ve Kültür ve Turizm Bakanlığı'nın imkânları düşünüldüğünde bir kuyunun restorasyonu bu kadar zor olmamalı. Buraya Seyahatname'yi, Atatürk'ün ziyaretine ilişkin anıları ve alanın arkeolojik önemini anlatan bilgilendirme tabelaları konulabilir. Eski kale ve yerleşim yolları işaretlenebilir. Bu duyarsızlık beni gerçekten üzüyor."
Önen ayrıca bölgedeki tarihi çınarın da zarar gördüğünü dile getirerek, Merdivenli Kuyu'nun doğal ve tarihi dokusuyla birlikte korunması gerektiğini ifade etti.
